Nieuwe uitdagingen

We beginnen aan een nieuw hoofdstuk op de boerderij. Toen we stopten met het kweken van paddenstoelen, voelde dat aan als een tijdelijke stop, een pauze om te bepalen welke richting we uitwillen. Want alhoewel we dol zijn op het kweken van paddenstoelen, voelde het alsof groter worden de enige manier was om het financieel haalbaar te maken. En net dat was wat we niet wilden: geen grote paddenstoelenonderneming, maar paddenstoelen als onderdeel van de diversiteit op de boerderij. We ontdekten dat de vraag niet zozeer was hoe we méér paddenstoelen konden kweken, maar hoe paddenstoelen konden passen binnen het soort boerderij dat we wilden opbouwen. We willen niet dat één product de boerderij bepaalt. We willen juist dat verschillende kleine onderdelen samen een geheel vormen: groenten, paddenstoelen, het voedselbos, verwerkte producten en hopelijk later nog andere dingen. Dat maakt de boerderij niet alleen afwisselend, maar ook veerkrachtig. Een gewas dat het niet goed doet, zorgt niet automatisch voor een slecht oogstjaar. Het wordt misschien geen model waarmee we op korte tijd groot worden, maar wel één waarvan we hopen dat het past bij de boerderij en het leven dat we willen opbouwen.

Een jaar lang hebben we afstand genomen en ideeën laten groeien in ons hoofd. Alle wilde ideeën zijn langzaam samengesmolten tot een richting die voor ons steeds concreter werd. Vanaf 2027 gaan we weer paddenstoelen kweken en verkopen, ze zijn gewoon te lekker om geen deel uit te maken van ons verhaal, en volgens mij kunnen ze een veel grotere rol spelen dan we vandaag vaak denken in de transitie naar duurzamere voeding. Maar we lanceren ons niet alleen terug in de paddenstoelen; we gaan ook groenten verkopen en stilletjes aan zullen ook meer voedselbosproducten hun weg naar de verkoop vinden. Al moeten die laatste nog wat groeien. We willen traditionele gewassen combineren met minder bekende en nieuwe eetbare planten. Niet alleen omdat we ze zelf interessant vinden, maar ook omdat we mensen graag de kans geven om ze te leren kennen. Van yacon tot oca, van bijzondere bladgroenten tot eetbare bloemen: sommige gewassen zullen waarschijnlijk evenveel vragen oproepen als groenten opleveren.

We organiseren een wekelijks verkoopmoment op de boerderij, maar het wordt meer dan alleen een moment om groenten te verkopen. Er moet ook ruimte zijn voor ontmoeting en uitwisseling. Lekker buiten in de schaduw voor het huis, of gezellig in de schuur bij regenweer. Een moment waarop je niet alleen groenten kunt kopen, maar ook even kunt blijven hangen. Een plek waar mensen niet enkel hun groenten vinden, maar hopelijk ook elkaar. En omdat we niet willen dat de boerderij een eilandje wordt, kiezen we er ook voor om eenmaal per week op de markt in het dorp te staan. Niet de grootste markt, maar wel de markt van ons dorp. Mensen laten kennismaken met nieuwe gewassen, recepten uitwisselen en tonen dat kiezen voor lokaal en bewust gekweekt voedsel de moeite waard is.

Ik droom ervan dat de boerderij zoveel meer wordt dan enkel een plek waar groenten verkocht worden, maar dat het ook een plek wordt waar mensen samenkomen, maaltijden gedeeld worden en waar de transitie naar duurzame voeding vorm krijgt in de praktijk. Voor ons gaat die transitie niet alleen over minder kilometers of minder verpakking, maar ook over biodiversiteit, gezonde bodems, lokale productie en opnieuw kennis opbouwen rond ons voedsel. Want lokaal en bewust gekweekt voedsel hoeft niet alleen te gaan over waar je je boodschappen doet. Het kan ook gaan over opnieuw ontdekken wat er allemaal groeit, hoe veelzijdig voeding kan zijn en hoeveel plezier er zit in samen eten en kennis delen. Maar laten we alvast met de groenten beginnen, de rest zal organisch moeten groeien de komende jaren.

Het voorjaar lijkt nog ver weg, maar voor mij voelt het heel dichtbij. Nog zoveel te doen om vlot van start te kunnen gaan. Achteraan op ons terrein, waar nu nog weide is, komt de productietuin met een grote tunnel. Onze huidige moestuin zal geleidelijk evolueren tot een experimenteertuin voor nieuwe variëteiten en meerjarige groenten. Een plek waar we kunnen uitproberen, observeren en leren, maar ook een tuin die gewoon mooi en leuk is om doorheen te wandelen. De schuur moet worden omgevormd tot een gezellige plek met ruimte voor de verkoop. Daarvoor zal eerst nog flink wat opgeruimd moeten worden. De steeds langer wordende avonden zijn gevuld met de neus in de boeken, het maken van lijstjes en plannen, terwijl we zoveel mogelijk kennis proberen te verzamelen. We weten nog lang niet precies hoe alles eruit zal zien. Maar misschien hoeft dat ook niet. We weten vooral welke richting we uit willen, en de komende jaren mogen uitwijzen wat daaruit groeit.